Перейти к содержанию

Цыпанов Евгений Александрович

Босьтӧма Wikipediaысь
Цыпанов Евгений Александрович
Чужан лун:

1960-ӧд вося лӧддза-номъя тӧлысь 15-ӧд лун(1960-06-15) (64 арӧс)

Чужанін:
Канму:
Мыйся уджыс:

лингвист

Шаблон:Серпасыс абу

Цыпанов Евгений Александрович (комиӧн: Йӧлгинь; 1960) — коми кыв туялысь, филологияса доктор; гижысь.

Йӧлгинь Цыпанов чужӧма 1960-ӧд вося лӧддза-номъя тӧлысь 15-ӧд лунӧ Коми АССР-ын Сыктыв районса Визин сиктын.

1982 воын помалӧма Сыктывкарса канму университетысь филология факультет да пырӧма велӧдчыны Тарту университетса аспирантураӧ «фин-йӧгра кывъяс» специальносьт серти. Эстму академик да профессор Пауль Аристэ веськӧдлӧм улын дасьтӧма «Морфология причастий в коми языке» филология кандидат ним вылӧ диссертация, дорйысьӧма 1987 воын. 1986 вося тӧвшӧр тӧлысьӧ пырӧма уджавны Кыв, литература да история институтлӧн кыв секторӧ: вӧлӧма младшӧй научнӧй сотрудникӧн (1986-сянь), научнӧй сотрудникӧн (1989-сянь), старшӧй научнӧй сотрудникӧн (1991-сянь).

19992002 воясӧ Е.А. Цыпанов велӧдчӧма Мари канму университетысь финн-йӧгра кывъяс кафедралӧн аспирантураын, а чужан институтас уджалӧӈа контракт серти. Та кадӧ дасьтӧма «Грамматические категории глагола в коми языке» доктор ним вылӧ диссертация да дорйӧма 2002 воын.

20072011 воясӧ Е.А. Цыпанов веськӧдлӧма Кыв, литература да история институтлӧн кыв секторӧн. 2011 восянь Кыв, литература да истории институтса веськӧдлысьӧс вежысь, кыв, литература да фольклор юкӧнӧн веськӧдлысь, кыв секторын ведушӧй научнӧй сотрудник.

Туялан нырвизьяс — морфология, семантика да кадакывлӧн синтаксис, коми гижӧда кыв озырмӧдӧм, коми кывйысь велӧдан небӧгъяс дасьтӧм.

Йӧлгинь Цыпанов туяліс коми кывйысь кадакывлысь инфинитнӧй формаяс, шӧркыв да ногакыв.

Евгений Цыпанов йӧзӧдӧма 300 сайӧ туясян удж, на лыдын 15 торъя небӧг: монографияяс, коми кыв асшӧра велӧдан небӧгъяс, велӧдан пособиеяс, вылькывъяслӧн кывкудъяс.

Евгений Александрович сьӧлӧмнас висьӧ коми кыв вӧсна, тӧждысьӧ кыв сӧвмӧдӧм да сӧстӧммӧдӧм вӧсна. Тшӧкыда гижӧ чужан кывйӧн коми газет да журналъясӧ («Коми му», «Йӧлӧга», «Войвыв кодзув», «Арт»).

Сійӧ ветлӧма уна сикас да тшупӧда конференцияяс вылӧ, на лыдын Фин-йӧгра туялысьяслӧн VI, VII, IX да X ставмирса конгрессъяс вылӧ.

Е.А. Цыпанов — уналы тӧдса фин-угровед. 1995 восянь Фин-йӧгра туялысьяслӧн ставмирса конгрессъяс комитетӧ пырысь. Пырӧ «Linguistica Uralica» войтыркостса журналлӧн редколлегияӧ.

Е.А. Цыпанов уна во чӧж велӧдӧма Сыктывкарса канму университетлӧн фин-йӧгра факультетын лыддис лекцияяс да спецкурсъяс, донъяліс велӧдчысьяслысь диплом уджъяссӧ.

19931994 воясӧ Велӧдысьяслӧн институтын уджалӧма методика да велӧдан небӧг дасьтан лабораторияын.

19941996 воясӧ корӧм серти коми кыв велӧдӧма Хельсинки да Турку университетъясын (Финляндия).

Сылӧн веськӧдлӧм улын гижӧмаӧсь да Удмурт канму университетын дорйӧмаӧсь кык кандидатскӧй диссертация.

Гижӧӈа коми кыв, культура да история серти некымын велӧдан небӧг, мыйӧн вӧдитчӧны школаын да университетын велӧдігӧн.

Туялан небӧгъяс

[вежны | Вежны кодировкаын]

Гижӧ Йӧлгинь Цыпанов ним улын. Гижӧ коми авторъяслӧн кывбуръяс вылӧ пародияяс, висьтъяс, сатираа серпасторъяс, комиӧдӧм гижӧдъяс, мойдъяс да тешкывъяс. Водзынджык йӧзӧдӧм да выль серамбана гижӧдъяссӧ пыртӧма «Гажа-курыд тешӧн» небӧгӧ (2018).

Комиӧдӧма да йӧзӧдӧма суйӧрсайса гижысьясӧс — Льюис Кэрроллысь «Алисакӧд Шемӧсмуын Лоӧмторъяс», Антуан де Сент-Экзюперилысь «Дзоля принс» (2022), Эно Раудлысь «Сипсик — ловъя акань» (2023).

Художествоа небӧгъяс

[вежны | Вежны кодировкаын]
  • Дас кык вок: финн-йӧгра войтырлӧн мойдъяс / Комиӧдісны Е.А. Игушев, Е.А. Цыпанов, Н. Елькина. Сыктывкар: Коми небӧг лэдзанін, 2000. — 103 л.б.
  • Рауд Э. Сипсик ловъя акань / Комиӧдіс Й. Цыпанов.. — Сыктывкар, 2006. — 30 л.б.
  • Льюис Кэррол. Алисакӧд Шемӧсмуын Лоӧмторъяс / Комиӧдіс Й. Цыпанов. — Сыктывкар: Анбур 2018. — 128 л.б.
  • Антуан де Сент-Экзюпери. Дзоля принс / Комиӧдіс Й. Цыпанов. — Сыктывкар, 2022. — 77 л.б.
  • Эно Рауд. Сипсик — ловъя акань / Комиӧдіс Й. Цыпанов. — Сыктывкар, 2023. — 60 л.б. (80 экз.)

Общественнӧй удж

[вежны | Вежны кодировкаын]

19942000 воясӧ Е.А. Цыпанов вӧлі Коми Республикаса национальнӧй политика министерствобердса термино-орфографическӧй комиссияын веськӧдлысьӧс вежысьӧн, ӧні пырӧ Коми Респуюбликаса Юралысьбердса комиссияӧ.

20072010 воясӧ веськӧдлӧма Коми му туялан котырӧн.